Algemene informatie over de cursus
Leer hoe je hoogbegaafde leerlingen beter begeleidt en het onderwijs afstemt op wat zij nodig hebben. Van verrijken en versnellen tot executieve functies, motivatie, faalangst en onderpresteren.Inhoud van de cursus
Geef beter onderwijs aan hoogbegaafde leerlingenHoe zorg je ervoor dat een hoogbegaafde leerling zich op school blijft ontwikkelen? Alleen moeilijker werk aanbieden of een extra werkboek neerleggen is lang niet altijd voldoende. Hoogbegaafde kinderen kunnen behoefte hebben aan een andere aanpak, zowel op cognitief als sociaal en emotioneel gebied.
In de cursus Onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen leer je hoe je als leerkracht of intern begeleider beter kunt aansluiten bij deze leerlingen. Je krijgt inzicht in hoogbegaafdheid, verschillende onderwijskeuzes en onderwerpen zoals versnellen, verrijken, executieve functies, motivatie, faalangst en onderpresteren.
Zo leer je niet alleen beter begrijpen wat een hoogbegaafde leerling nodig heeft, maar ook hoe je daar binnen het basisonderwijs praktisch mee om kunt gaan.
Wat betekent hoogbegaafdheid binnen het basisonderwijs?
Wat verstaan we precies onder hoogbegaafdheid? En kloppen de ideeën die we daar als leerkrachten, ouders en samenleving over hebben eigenlijk wel?
Je begint de cursus met de geschiedenis en verschillende definities van hoogbegaafdheid. Ook veelvoorkomende mythes komen aan bod. Vervolgens kijk je naar de positie van de hoogbegaafde leerling binnen passend en inclusief onderwijs.
Bij onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen draait het namelijk niet alleen om hoge toetsscores of een snelle verwerking van de lesstof. Leerlingen kunnen zich op heel verschillende manieren laten zien. Sommige kinderen presteren opvallend goed, terwijl anderen juist onderpresteren, onzeker worden of vastlopen.
Je leert daarom kijken naar de leerling achter de resultaten en krijgt meer inzicht in verschillende profielen en onderwijsbehoeften.
Onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen aanpassen met versnellen en verrijken
Een belangrijke vraag binnen onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen is hoe je het lesaanbod passend maakt. Wanneer is versnellen verstandig? Wanneer kun je beter verrijken? En hoe voorkom je dat extra werk vooral méér van hetzelfde wordt?
Je bekijkt wat wetenschappelijk onderzoek zegt over versnellen en leert welke hulpmiddelen je kunt gebruiken bij deze keuze. Ook zie je hoe je versnellen op een verstandige manier kunt aanpakken.
Daarnaast besteed je aandacht aan verrijkingsonderwijs. Je kijkt naar plusboeken en bestaande methodes, maar leert ook hoe je zelf geschikt verrijkingsmateriaal kunt maken. De plusklas komt eveneens aan bod.
Zo kun je bewuster bepalen welk onderwijsaanbod past bij de leerling die voor je zit.
Passend onderwijs voor begaafde kinderen
Niet iedere school werkt volgens hetzelfde onderwijsmodel. Daarom kijk je ook naar onderwijsvormen zoals Montessori, Dalton, Jenaplan, Vrijeschool, democratisch onderwijs en fulltime hoogbegaafdheidsonderwijs.
Je leert verschillende mogelijkheden naast elkaar te bekijken en ziet welke factoren een rol spelen bij het creëren van goed onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen. Daarbij komen ook wetgeving, onderwijsinspectie en financiering aan bod.
Hierdoor krijg je een breder beeld van wat scholen kunnen doen wanneer een leerling binnen de gebruikelijke aanpak onvoldoende tot zijn recht komt.
Help hoogbegaafde leerlingen bij executieve functies
Slim zijn betekent niet automatisch dat plannen, omgaan met emoties of beginnen aan een taak vanzelf gaat. Executieve functies spelen daarom een belangrijke rol bij het begeleiden van hoogbegaafde leerlingen.
In de cursus leer je werken aan sociale executieve functies zoals flexibiliteit, emotieregulatie, inhibitie en het evalueren van gedrag. Daarnaast komen schoolse executieve functies aan bod, waaronder werkgeheugen, initiatief nemen, plannen, organiseren en metacognitie.
Je krijgt zo meer inzicht in gedrag dat in de klas soms wordt gezien als luiheid, koppigheid of gebrek aan motivatie. Door beter te begrijpen wat er achter dit gedrag kan zitten, kun je leerlingen gerichter ondersteunen.
Omgaan met onderpresteren, faalangst en motivatie
Binnen onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen krijg je regelmatig te maken met onderwerpen die verder gaan dan het niveau van de lesstof. Een leerling kan bijvoorbeeld weinig frustratietolerantie hebben, bang zijn om fouten te maken of juist nauwelijks meer moeite doen voor school.
Daarom behandelt de cursus onder andere faalangst, mindset, onderpresteren, motivatie en leren leren. Je kijkt ook naar top-down werken, samenwerken, hypergevoeligheid en verschillende profielen van hoogbegaafde leerlingen.
Daarnaast is er aandacht voor dubbel bijzondere leerlingen, ook wel twice exceptional genoemd. Dit zijn leerlingen bij wie hoogbegaafdheid samengaat met bijvoorbeeld een leer- of ontwikkelingsprobleem.
Door deze onderwerpen te herkennen, kun je gedrag beter plaatsen en voorkom je dat een leerling alleen wordt beoordeeld op wat er aan de buitenkant zichtbaar is.
Hoogbegaafde kinderen sociaal en emotioneel begeleiden
Goed onderwijs gaat niet alleen over rekenen, taal en kennis. Ook welzijn, bewegen, rust en sociale ontwikkeling spelen een rol.
Je leert daarom hoe bewegend leren, vrij spelen, rustmomenten en aandacht voor lichaam en geest kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van een leerling. Zo kijk je bij onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen naar het hele kind en niet alleen naar cognitieve prestaties.
Versterk je vaardigheden als leerkracht of intern begeleider
De manier waarop jij als leerkracht naar een hoogbegaafde leerling kijkt, heeft invloed op de begeleiding. Daarom sta je in deze cursus ook stil bij je eigen houding en handelen.
Wat heeft een hoogbegaafde leerling van jou nodig? Wat kun je beter wel of juist niet doen wanneer een kind vastloopt? En hoe voer je gesprekken met ouders die zich zorgen maken over het onderwijsaanbod?
Ook het contact met andere betrokken partijen binnen en buiten de school komt aan bod. Zo helpt de cursus je om niet alleen sterker te worden in de begeleiding van leerlingen, maar ook in de communicatie rondom hun onderwijsbehoeften.
Voor wie is deze cursus over onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen?
Deze cursus is bedoeld voor leerkrachten en intern begeleiders in het reguliere basisonderwijs die hun kennis over onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen willen vergroten en deze kennis willen toepassen in de praktijk.
De cursus heeft een licht gevorderd niveau (HBO+) en is vooral geschikt wanneer je al in het onderwijs werkt en regelmatig met hoogbegaafde of vermoedelijk hoogbegaafde leerlingen te maken hebt.
Na afloop begrijp je beter wat hoogbegaafdheid kan betekenen voor leren en gedrag. Je kunt gerichter keuzes maken rondom verrijken en versnellen, leerlingen ondersteunen bij executieve functies en motivatie en beter omgaan met onderwerpen zoals faalangst en onderpresteren.
Zo werk je aan een leeromgeving waarin hoogbegaafde leerlingen de ruimte krijgen om zich cognitief, sociaal én emotioneel verder te ontwikkelen.
